Sezon grzybowy w pełni, a z nim – niestety – rośnie ryzyko zatruć. Dlatego poprosiliśmy Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Warszawie o przygotowanie najważniejszych wskazówek dla wszystkich miłośników leśnych wypraw. – Zbierajmy tylko te gatunki, które znamy i potrafimy bezbłędnie rozpoznać – podkreśla Katarzyna Dziurna, rzeczniczka prasowa WSSE.

Jak wynika z Raportu z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej za rok 2024 w Polsce w 2024 roku doszło do 13 zatruć, 11 hospitalizacji z powodu zatrucia, a nawet 1 zgonu.

Eksperci przypominają kilka reguł, o których nie wolno zapominać:

• Należy zbierać wyłącznie grzyby jadalne, dobrze znane i rozpoznawalne, wspierając się aktualnymi atlasami grzybów;

• Najbezpieczniej jest zbierać wyłącznie grzyby rurkowe (pod kapeluszem mają warstwę rurek przypominających gąbkę), wśród których nie występują gatunki śmiertelnie trujące;

• Nie wolno oceniać grzybów na podstawie smaku – wiele gatunków trujących (np. muchomor zielonawy) ma łagodny smak;

• Należy unikać zbierania grzybów bardzo młodych (ponieważ trudno jednoznacznie rozpoznać ich gatunek) oraz starych, wodnistych i zapleśniałych, które mogą spowodować zatrucie, nawet jeśli są jadalne;

• Trzeba unikać grzybów rosnących w pobliżu dróg i miejsc składowania odpadów, ponieważ grzyby łatwo chłoną metale ciężkie i inne zanieczyszczenia;

• Grzyby należy wykręcać w całości z podłoża, co ułatwia prawidłową identyfikację gatunku;

• Do zbiorów powinno się używać przewiewnych koszy lub łubianek, nigdy plastikowych toreb ani wiader;

• Po powrocie z grzybobrania trzeba dokładnie posegregować grzyby i odrzucić te, które budzą wątpliwości;

• Grzyby należy jak najszybciej oczyścić i poddać obróbce termicznej. Najbezpieczniej jest spożywać je bezpośrednio po przygotowaniu i nie przechowywać zbyt długo;

• Nie należy zbierać grzybów objętych ochroną prawną i nie należy niszczyć żadnych grzybów, także trujących, ponieważ są niezbędnym elementem środowiska leśnego.

Atlas i ekspert zamiast aplikacji

Wielu początkujących grzybiarzy pyta, jak odróżnić grzyby jadalne od trujących. Odpowiedź nie jest prosta – wiele gatunków wygląda niemal identycznie. – Dlatego nie należy ufać aplikacjom mobilnym. Najlepszym rozwiązaniem jest atlas lub konsultacja z grzyboznawcą – mówi Katarzyna Dziurna. Pomocy można szukać w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie, a także w wybranych powiatowych stacjach.

Co zrobić w razie zatrucia?

Objawy zatrucia mogą być różne i nie zawsze pojawiają się od razu. Jeśli istnieje choć cień podejrzenia, że spożyty grzyb był trujący – konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska lub wezwanie pogotowia.

Nie każdy powinien jeść grzyby

Specjaliści przypominają, że grzyby są ciężkostrawne. Należy unikać podawania ich dzieciom do 12. roku życia, kobietom w ciąży i karmiącym, seniorom oraz osobom z chorobami przewodu pokarmowego. W żadnym wypadku nie wolno jeść grzybów na surowo.

Rozsądek przede wszystkim

Grzybobranie to wspaniała forma wypoczynku, ale wymaga wiedzy i rozwagi. – Priorytetem jest bezpieczeństwo. Tylko przestrzegając zasad możemy cieszyć się leśną przygodą bez ryzyka – podkreśla rzeczniczka WSSE.