Urząd m.st. Warszawy, we współpracy z ekspertami z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, opublikował najbardziej szczegółową w historii analizę stanu zdrowia mieszkańców stolicy. Raport obejmujący lata 2013–2023 rzuca nowe światło na kondycję fizyczną i psychiczną populacji wielkomiejskiej, wskazując zarówno na spektakularne sukcesy w walce z nowotworami, jak i na narastający kryzys w obszarze zdrowia psychicznego oraz chorób metabolicznych. Dokument ten, oparty na twardych danych Narodowego Funduszu Zdrowia, staje się od dziś fundamentem dla wartego blisko 36 milionów złotych miejskiego programu profilaktyki i opieki zdrowotnej

Analiza przygotowana pod redakcją naukową prof. Mariusza Panczyka stanowi unikalne kompendium wiedzy oparte na milionach rekordów medycznych z ostatniego dziesięciolecia. Projekt zrealizowano przy merytorycznym wsparciu globalnej sieci Partnerstwo na rzecz Zdrowych Miast, co pozwoliło na zachowanie najwyższych standardów badawczych stosowanych przez Światową Organizację Zdrowia. Warto podkreślić, że raport skupia się na danych z publicznego sektora ochrony zdrowia, co daje rzetelny obraz trendów epidemiologicznych, choć należy pamiętać o specyfice Warszawy, gdzie znaczący odsetek mieszkańców korzysta również z opieki prywatnej. Badanie uwzględniło kluczowe obszary, od onkologii i kardiologii, przez zdrowie psychiczne, aż po opiekę okołoporodową, tworząc wielowymiarową mapę potrzeb zdrowotnych mieszkańców stolicy.

– Dokument prezentuje bardzo rzetelną wiedzę opartą na wszechstronnej analizie danych. Bardzo bym chciał, abyśmy mówiąc o problemach zdrowotnych i radząc jak je rozwiązywać, opierali się na danych naukowych, a nie na zasłyszanych prawdach – podkreśla prof. Rafał Krenke, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wnioski z raportu przynoszą powody do optymizmu w walce z chorobami nowotworowymi. W ciągu badanej dekady odnotowano wyraźny spadek zachorowalności na raka płuca oraz raka szyjki macicy, co jest bezpośrednim efektem skutecznych kampanii edukacyjnych oraz rosnącej świadomości profilaktycznej kobiet i mężczyzn. Równocześnie eksperci wskazują na znaczną poprawę wykrywalności chorób cywilizacyjnych na wczesnym etapie, co daje pacjentom szansę na skuteczniejsze leczenie. To dowód na to, że miejskie programy przesiewowe przynoszą wymierne rezultaty, zmieniając postawy warszawiaków wobec regularnych badań kontrolnych.

Ciemną stroną raportu są jednak narastające problemy metaboliczne, które gwałtownie przybrały na sile po okresie pandemii COVID-19. Otyłość wśród mieszkańców stolicy osiągnęła w 2023 roku najwyższy notowany poziom, co w połączeniu z systematycznym wzrostem zachorowań na cukrzycę typu 2 stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań dla zdrowia publicznego. Szczególnie niepokojące są dane dotyczące chorób układu krążenia, które pozostają główną przyczyną zgonów w mieście, dotykając w coraz większym stopniu mężczyzn powyżej 65. roku życia. Zjawisko to sugeruje potrzebę jeszcze intensywniejszego wsparcia seniorów w zakresie aktywności fizycznej i monitorowania ciśnienia tętniczego.

Najbardziej alarmujący trend dotyczy jednak zdrowia psychicznego, które w ostatniej dekadzie uległo znacznemu pogorszeniu. Liczba rozpoznań zaburzeń lękowych wzrosła w stolicy blisko dwukrotnie, a fala problemów psychicznych uderzyła najmocniej w młodzież oraz młodych dorosłych. Pandemia podziałała tutaj jak katalizator, drastycznie zwiększając liczbę przypadków depresji i stanów lękowych w grupach wiekowych, które wcześniej rzadziej wymagały pomocy specjalistycznej. Równolegle raport odnotowuje zmiany demograficzne w opiece okołoporodowej – coraz częściej na macierzyństwo decydują się kobiety po 40. roku życia, co wymusza na miejskich placówkach dostosowanie standardów opieki do potrzeb starszych mam.

– W tym roku Warszawa przeznaczy niemal 36 mln zł na miejskie programy zdrowotne - szczepienia, programy profilaktyki onkologicznej, wsparcia psychicznego czy promowania zdrowych nawyków żywieniowych i aktywnego stylu życia wśród uczniów. Każde środki przeznaczone na ochronę zdrowia mieszkanek i mieszkańców naszego miasta to najlepiej zainwestowane pieniądze – zauważa wiceprezydentka Renata Kaznowska.

Inicjatywy takie jak „Klasa w formie” czy „Aktywny Senior” mają na celu zmianę nawyków żywieniowych i walkę z siedzącym trybem życia. Dzięki temu kompleksowemu podejściu, opartemu na twardych danych naukowych, stolica dąży do stworzenia systemu opieki, który nie tylko leczy, ale przede wszystkim skutecznie zapobiega chorobom, podnosząc jakość życia wszystkich mieszkańców.

fot. UM Warszawa