Wyjątkowe sgraffito zdobi ściany socrealistycznych budynków Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Powstało kilkadziesiąt lat temu i wymaga gruntowanej konserwacji.

Sgraffito to technika dekoracji ściennej znana od XV wieku - polega na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku i na zeskrobywaniu według wzoru fragmentów warstw wierzchnich, kiedy jeszcze nie zaschły. Poprzez odsłanianie powierzchni wcześniej naniesionych powstaje dwu- lub wielobarwny wzór.

Jak powstaje sgraffito na MDM? Wideo z pracy konserwatorów

Motyw syrenki i plecionki

Sgraffito na budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/73 zostało wykonane w dwóch kontrastowych kolorach – jasnobeżowym i głębokiej efektownej czerni. Przedstawia syrenki w otoczeniu geometrycznej dekoracji plecionkowej. Ich stan był bardzo zły, konserwatorzy oszacowali ubytki na około 50 proc.

Trudności przy renowacji sgraffita wynikały z zastosowania zbyt dużej ilości czarnego pigmentu do wykonania tła. Pigment tak osłabił tynk, że utracił on swoją przyczepność i osypywał się razem z wierzchnią, jaśniejszą warstwą rysunkową. Z tego powodu dekoracja niszczała pomimo kilku renowacji i prób ratowania sgraffita w latach 80. XX w.

Remont rozłożony na lata

Remont elewacji ogromnego budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/73 trwa od 2019 r. Z uwagi na koszty prace jest realizowany etapami. Konserwatorzy uratowali najpierw najbardziej zniszczone dekoracje sgraffitowe nad dwoma bramami od strony ulicy Marszałkowskiej. W ubiegłym roku odnowili ścianę nad bramą południową, bliżej placu Konstytucji, a obecnie kończą pracę nad drugim północnym przejściem. Jednocześnie trwa renowacja obudowy bram – są to rzeźbione kamienne płyty oraz taras z kamienną balustradą. 

Warszawa wspiera remont elewacji domu przy ul. Marszałkowskiej 55/73 poprzez dotacje z budżetu miejskiego – wyniosą 45 proc. całości kosztów. Koszt prac elewacji bramy południowej wraz z posadzką tarasu to 74 488 zł. Sgraffita nad tą bramą zostały odrestaurowane w 2019 roku dzięki dotacji miasta w wysokości 129 218 zł. Z kolei tegoroczna dotacja na konserwację sgraffita i okładziny kamiennej oraz posadzki tarasu bramy północnej wyniosła 173 569 zł.

Źródło: UM Warszawa