Blisko dwieście artystek, pięć stuleci twórczości i szeroki wachlarz perspektyw feministycznych - takie otwarcie szykuje Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Już od 21 listopada w nowym gmachu przy ul. Marszałkowskiej 103 będzie można oglądać dwie duże wystawy: „Kwestia kobieca” oraz „Miasto kobiet”. Razem tworzą one panoramę artystycznych doświadczeń kobiet - od renesansu po XXI wiek.

Podczas dzisiejszej inauguracji wiceprezydentka m.st. Warszawy Aldona Machnowska-Góra podkreślała wyjątkowy moment, w którym odbywa się otwarcie. - Rok działalności MSN-u pokazał, jak ważną rolę pełni to muzeum w Warszawie. Nadaje miastu międzynarodową rangę, przyciąga turystów, ale przede wszystkim jest instytucją dla mieszkanek i mieszkańców - mówiła. - Zapraszam na wystawy poświęcone kobietom i ich historii. „Kwestia kobieca” przywraca artystkom należne miejsce, a „Miasto kobiet” pokazuje współczesne oblicza feminizmu i postfeminizmu.

Monumentalna wystawa, przygotowana przez Alison Gingeras, gromadzi prace blisko 200 artystek z całego świata - od Artemisi Gentileschi i Angeliki Kauffmann, przez Tamarę Łempicką, Fridę Kahlo, Evę Hesse, po Marlene Dumas i Yoko Ono. Dzieła wypożyczono z prestiżowych instytucji, m.in. Galerii Uffizi we Florencji, katarskiego Mathaf, Nasjonalmuseet w Oslo czy Lenbachhausu w Monachium.

Kuratorska opowieść przywraca kobiece autorstwo do głównego nurtu historii sztuki. Skupione wokół malarstwa i rzeźby, prezentowane prace ukazują różnorodność form, tematów i biografii artystek na przestrzeni pół tysiąclecia. Wystawa odwołuje się również do dawnego pojęcia „kwestii kobiecej”, które w Europie nowożytnej oznaczało dyskusję o miejscu kobiet w społeczeństwie. Towarzyszy jej obszerny, bogato ilustrowany katalog wydany przez MSN.

Równolegle muzeum otwiera „Miasto kobiet” - zestaw czterech autonomicznych wystaw podejmujących tematy feminizmu, tożsamości, cielesności i aktywizmu. Projekt dopełnia historyczną panoramę przedstawioną w „Kwestii kobiecej”, przenosząc dyskusję we współczesność.

• „Inne jutra” (kuratorki: Michalina Sablik i Vera Zalutskaja) to refleksja nad wspólnotą i tożsamością w czasach kryzysów. Artyści wykorzystują mit, technologię i fantazję jako narzędzia emancypacji.
• „Z trzewi” (kuratorka: Julia Bryan-Wilson) bada relacje między ciałem, płcią a infrastrukturą, pokazując kruchość i siłę ludzkiej fizyczności.
• „Jej serce” (kuratorka: Karolina Gembara) porusza temat praw reprodukcyjnych oraz doświadczeń aborcji. Wykorzystuje fotografie, filmy i archiwa, by opowiedzieć o intymności i polityczności kobiecego ciała.
• „Byłyśmy. Międzynarodowy Rok Kobiet 1975” (kuratorka: Wiktoria Szczupacka) przywołuje historię feministycznej sztuki w Polsce, zwracając uwagę na socjalistyczny nurt feminizmu jako alternatywę dla zachodnich narracji.

Obie wystawy będzie można oglądać do 3 maja 2026 roku.

Więcej informacji o wydarzeniach znajduje się na stronie muzeum: artmuseum.pl.

fot. UM Warszawa