1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” - święto upamiętniające żołnierzy podziemia niepodległościowego, którzy po II wojnie światowej walczyli z reżimem komunistycznym. Data nawiązuje do wydarzeń z 1951 roku, kiedy w więzieniu na Mokotowie zamordowano przywódców IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”

W tym roku mija 75 lat od zamordowania przywódców IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w więzieniu na Mokotowie. W Warszawie zaplanowano liczne wydarzenia rocznicowe. W sobotę 28 lutego i niedzielę 1 marca ulicami stolicy przejdą zgromadzenia i przemarsze w różnych częściach miasta, organizowane w celu uczczenia pamięci „Żołnierzy Wyklętych” oraz przypomnienia ich historii i poświęcenia.

Upamiętnienie „Żołnierzy Wyklętych” – sobota 

W ten weekend w stolicy odbędą się uroczystości upamiętniające Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, który przypada 1 marca. Z tej okazji zaplanowano liczne wydarzenia, w tym oficjalne ceremonie, zgromadzenia oraz przemarsze, podczas których mieszkańcy Warszawy oddadzą hołd bohaterom powojennego podziemia niepodległościowego. 

Pierwszy przemarsz odbędzie się w sobotę o godz. 12:00 przy ulicy Sierakowskiego 9 na Pradze-Północ, a prowadzić będzie do Pomnika „Ku Czci Pomordowanych w Praskich Więzieniach”.  

Również o godz. 12:00 rozpocznie się drugi przemarsz. Uczestnicy przejdą sprzed kościoła przy ul. Czarnieckiego 15 przez plac Inwalidów i al. Wojska Polskiego do Pomnika Rotmistrza Witolda Pileckiego.

Główne uroczystości tego dnia zaplanowano na 17:00 przed Grobem Nieznanego Żołnierza na placu Piłsudskiego. Po oficjalnej ceremonii uczestnicy przejdą Krakowskim Przedmieściem do archikatedry św. Jana Chrzciciela, gdzie o godz. 19:00 zostanie odprawiona msza święta pod przewodnictwem metropolity warszawskiego abp. Adriana Galbasa. 

Upamiętnienie „Żołnierzy Wyklętych” – niedziela 

Obchody u mające na celu uczczenie pamięci „Żołnierzy Wyklętych” oraz przypomnienie ich historii i poświęcenia będą kontynuowane w niedzielę, 1 marca. 

Pierwsze niedzielne wydarzenie rozpocznie się o godz. 00:15 przy wejściu na Cmentarz Wojskowy na Powązkach. Uczestnicy nocnego przemarszu przejdą przez miasto do rejonu Pałacu Natolińskiego, gdzie planowane zakończenie przewidziano około godz. 6:30. 

W ciągu dnia zaplanowano kolejne wydarzenia. W godzinach 13:00-14:30 odbędzie się przemarsz sprzed Pomnika Generała Augusta Emila Fieldorfa „Nila” ulicami Fieldorfa „Nila” i Jana Nowaka Jeziorańskiego do Terminalu Kultury na Gocławiu. 

Kolejne zgromadzenie rozpocznie się o godz. 14:00 przed siedzibą Ministerstwa Sprawiedliwości przy al. Ujazdowskich 11. Następnie uczestnicy przejdą m.in. przez plac Na Rozdrożu oraz ulice Belwederską, Gagarina, Nabielaka i Sielecką do skweru im. Jolanty Brzeskiej. Zakończenie wydarzenia planowane jest około godz. 16:30. 

Również o godz. 14:00 rozpocznie się zgromadzenie przed Pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej na skrzyżowaniu ulic Matejki i Wiejskiej.  Następnie uczestnicy przejdą ulicami: Wiejską, przez Plac Trzech Krzyży, Nowy Świat, Świętokrzyską, Marszałkowską, Alejami Jerozolimskimi i Kruczą do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 

O godz. 15:00 rozpocznie się również zgromadzenie przy Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL przy ul. Rakowieckiej, połączone z przemarszem do placu Trzech Krzyży, który rozpocznie się o godz. 17:00 i potrwa do 20:00. 

1 marca w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL przy ul. Rakowieckiej odbędą się wydarzenia w ramach inicjatywy „Niezłomni Niezapomniani 2026”. W ciągu dnia zaplanowano „Rodzinne Spotkania z Historią” – propozycję dla rodzin, dzieci i młodzieży, podczas której zaprezentują się współczesne służby mundurowe oraz rekonstruktorzy historyczni. Na uczestników czekać będą stoiska m.in. Wojskowego Centrum Rekrutacji Warszawa-Mokotów i Służby Więziennej, a także pokazy umundurowania, broni i wyposażenia z różnych okresów historii Polski.

Tego samego dnia o godz. 20:00 odbędą się społeczne uroczystości upamiętniające bohaterów podziemia antykomunistycznego oraz członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, zamordowanych 75 lat temu na Mokotowie.

fot. Bartosz Buk, UM Warszawa