W Pałacu na Wyspie w Muzeum Łazienki Królewskie zaprezentowano wyjątkową wystawę czasową prac Nicolasa Grospierre’a. Unikalne heliogramy, kreowane bezpośrednią siłą światła słonecznego i materii, wypełniły puste pola po bezpowrotnie utraconych w czasie II wojny światowej malowidłach Marcello Bacciarellego. Ekspozycja stanowiąca niezwykły pomost między historyczną pamięcią a metafizyczną refleksją pozostanie otwarta dla zwiedzających do 31 stycznia 2027 roku

Unikalne wnętrze Sali Salomona w stołecznym Pałacu na Wyspie przez dekady nosiło w sobie ślady wojennej traumy. Zamiast monumentalnych płócien nadwornego malarza Stanisława Augusta Poniatowskiego, spoglądały na zwiedzających złocone, lecz dotąd puste ramy. Zaproszenie do tej przestrzeni wybitnego współczesnego artysty stanowi efekt wielowątkowych debat eksperckich i próbuje rzucić nowe światło na ideowy program ostatniego króla Polski.

Symboliczna wizja monarchy i wojenny dramat

Wielkoformatowe dzieła stworzone przez Marcello Bacciarellego w latach 1788-1793 nie pełniły wyłącznie funkcji dekoracyjnej, lecz niosły głęboki manifest polityczny. Sceny z życia biblijnego króla Salomona miały ucieleśniać monarsze dążenia Stanisława Augusta - sprawiedliwość, mądrość oraz dbałość o pokój i rozwój kraju. Ukazanie Świątyni Jerozolimskiej odnosiło się wprost do uchwalenia Konstytucji 3 maja, stanowiąc ukoronowanie reform ustrojowych.

Tragiczny finał tej architektoniczno-malarskiej koncepcji nastąpił w 1944 roku, kiedy celowo wzniecony przez wojska niemieckie pożar strawił zarówno plafon, jak i ścienne płótna. Gdy w latach 60. XX wieku odrestaurowany zabytkowy obiekt ponownie udostępniono publiczności, puste pola faset przez dziesięciolecia przypominały o skali poniesionych strat kulturowych.

Słońce jako matryca i aksamitna faktura

Prezentowane obecnie prace Nicolasa Grospierre’a powstały w wyniku zastosowania techniki heliografii. Jest to tradycyjna, a zarazem nowatorska forma fotografii tworzona bez użycia aparatu, obiektywu, kliszy czy papieru. Głównym czynnikiem sprawczym stają się promienie słoneczne, które oddziałując na aksamitny materiał, zarysowują na nim abstrakcyjne formy - od rygorystycznych układów geometrycznych po płynne linie organiczne.

Proces powstawania dzieł wymagał wielomiesięcznej ekspozycji tkanin w ogrodach Łazienek Królewskich. Działanie światła sprawia, że każdy z heliogramów jest unikatowy i niepowtarzalny, będąc zmysłowym zapisem relacji zachodzących między czasem, atmosferą a fizyczną materią.

Dialog z nieobecnością i współczesna próba odpowiedzi

Wystawa inicjuje nowy rozdział w przestrzeni Pałacu na Wyspie, wprowadzając sztukę współczesną w bezpośrednią reakcję z zabytkową tkanką. Zmieniające się pod wpływem światła kompozycje Grospierre’a odzwierciedlają dualizm obecności i trwania. Stanowią wizualną metaforę tego, co uchwytne dla oka, oraz tego, co pozostaje w sferze historycznej pamięci.

Projekt jest także owocem współpracy i zaangażowania szerokiego grona muzealników, konserwatorów oraz lokalnej społeczności wokół Łazienek Królewskich. Do ekspozycji przygotowano e-book poświęcony historii wnętrza oraz idei zaprezentowania w nim sztuki współczesnej, który dostępny jest do pobrania na stronie lazienki-krolewskie.pl.

Godziny otwarcia i bezpłatny wstęp

Wystawę heliogramów w Sali Salomona można zwiedzać do końca stycznia 2027 roku. Ekspozycja jest dostępna we wtorki i środy (10:00-17:00), czwartki i piątki (10:00-18:00), soboty (12:00-20:00) oraz niedziele (10:00-16:00), przy czym ostatnie wejście odbywa się na 30 minut przed zamknięciem.

Bilety wstępu dostępne są w ramach karnetów do obiektów Muzeum Łazienki Królewskie. W każdy piątek zwiedzanie Pałacu na Wyspie oraz wystawy czasowej jest całkowicie bezpłatne.

fot: UM Warszawa