NSA zajął precedensowe stanowisko w czterech sprawach reprywatyzacyjnych. Kupcy roszczeń zostali uznani za podmioty nieuprawnione do ubiegania się o zwrot przedwojennych nieruchomości. Taka interpretacja przepisów wiąże się z koniecznością zmian w prowadzeniu spraw dekretowych i zbadania wydanych dotychczas decyzji. Warszawa na tę zmianę jest w pełni gotowa.

Jesteśmy otwarci na każdą zmianę, która pozwoli nam jeszcze lepiej zadbać o interes Warszawy i jej mieszkańców. Dostosowaliśmy się do nowej rzeczywistości prawnej w ekspresowym tempie. Pamiętajmy jednak, że NSA nie zablokował zwrotów nieruchomości prawowitym spadkobiercom dawnych właścicieli. Prawo wciąż dopuszcza sytuację, w której zwrot może być konieczny. Ustawa porządkująca raz na zawsze sprawę reprywatyzacji jest wciąż bardzo potrzebna. Ponownie apelujemy o jej uchwalenie. Tylko w ten sposób zamkniemy zły rozdział III RP i skupimy się na budowaniu lepszej przyszłości – mówi Tomasz Bratek, zastępca prezydenta Warszawy.

Wątpliwości w zakresie możliwości obrotu roszczeniami odszkodowawczymi przyznawanymi w toku postępowania administracyjnego w innych prowadzonych przez Prezydenta m. st. Warszawy sprawach sygnalizowano już w 2020 r. To właśnie wtedy Prezydent m.st. Warszawy zwrócił się do Prezesa NSA o rozważenie skierowania do poszerzonego składu NSA pytania, czy roszczenia odszkodowawcze podlegają sukcesji.

Od nowej interpretacji przepisów do unieważnienia decyzji

W stołecznym Biurze Spraw Dekretowych na rozpatrzenie oczekuje obecnie ponad 10 tys. wniosków o zwrot nieruchomości lub odszkodowanie. Urzędnicy przeanalizują każdy z nich, uwzględniając nową interpretację przepisów. Z wyroku NSA wynika, że nowa wykładnia może zostać zastosowana również do postępowań zakończonych, czyli takich, w których ostateczne decyzje zostały już wydane. Te wydane na wniosek kupców roszczeń powinny zostać unieważnione.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Prezydent m.st. Warszawy nie jest jednak uprawniony do unieważnienia wydanych decyzji. Takie uprawnienie przysługuje Komisji reprywatyzacyjnej, Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu i Wojewodzie. Trudniejsze do wykonania będzie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych ponad 10 lat temu – co do zasady KPA mówi o ich niewzruszalności. Również w takim przypadku to te organy – a nie prezydent Warszawy – są uprawnione do podejmowania stosownych działań. Urząd m.st. Warszawy jest w trakcie przygotowywania wystąpień do właściwych organów z wnioskami o wszczęcie z urzędu postępowań o unieważnienie części decyzji. Pierwsza partia informacji o tym, które decyzje reprywatyzacyjne w ocenie miejskich urzędników kwalifikują się do unieważnienia, została już przekazana. Składa się z około 140 decyzji.

Obawiam się, że Komisja reprywatyzacyjna, SKO i Wojewoda, z racji ogromnej liczby spraw, które powinny zweryfikować z urzędu, mogą stracić wydolność. Mam nadzieję, że nie tylko my, ale również te organy zintensyfikują swoje działania, byśmy mogli wspólnie maksymalnie wykorzystać stanowisko NSA, z jak najlepszym skutkiem dla warszawiaków. Liczę na dobrą współpracę w tym zakresie – dodaje wiceprezydent Tomasz Bratek.