W kamienicy w stylu neoklasycystycznym przy ul Ząbkowskiej 3 w 1907 roku Stowarzyszenie „Prażanka” otworzyło swój pierwszy w tej części Warszawy sklep spożywczy.

Praga-Północ, podobnie jak warszawska Starówka, to „miasteczko wspomnień” w wielkim mieście. Zaniedbana, szara i brzydka urzeka jednak swoim klimatem i zachwyca historycznym charakterem. Masywne kamienic, małe uliczki, wąskie chodniki i podwórka typu studnie są typowym przykładem przedwojennej architektury. Co ciekawe znaczna część praskiej zabudowy mieszkalnej sięga jeszcze końca XIX wieku i okresu międzywojennego.

Wzrok zachwycają stare zabytkowe kamienice ciągnące się wzdłuż ul. Targowej czy też ul. Ząbkowskiej, która w 2003 roku w plebiscycie Gazety Wyborczej uznana została za „miejsce magiczne”.

 

To właśnie przy ul. Ząbkowskiej 3 do dziś stoi, wzniesiona w latach 1890-91, dwupiętrowa kamienica z bogato zdobioną fasadą i kunsztownym balkonem nad bramą wjazdową oraz z zachowanym pierwotnym układem podwórka, z oficyną i stajnią, a nawet ze znalezioną na strychu w gruzach i odrestaurowaną w 2009 roku kapliczką. Wybudowana została dla Władysława Sikorskiego, dlatego prażanie nazywają ją „kamienicą Sikorskich”.

 

Nie naznaczona wprawdzie wojną, ale i potem zupełnie nie była remontowana. Z biegiem czasu traciła więc swój urok, niszczejąc i zamieniając się powoli w ruinę.

 

– Elewacja z odpryskami, a stare drewniane i spróchniałe okiennice sprawiały wrażenie jakby zaraz miały wylecieć z futryn. Podwórko też wyglądało jak pobojowisko. Aż żal było patrzeć. Praga jest naprawdę piękna! Wystarczy tylko przywrócić dawny blask starym kamienicom i ulicom – opowiada pani Marysia, mieszkająca w jednej z kamienic przy ulicy Ząbkowskiej.

 

Odrestaurowana została dopiero w 2000 roku podczas rewitalizacji ul. Ząbkowskiej na odcinku pomiędzy Targową a Brzeską.

 

W kamienicy Sikorskich na początku XX wieku swoją siedzibę miało Stowarzyszenie Spożywcze Robotników Chrześcijańskich „Prażanka”, które w 1907 roku uruchomiło tu swój pierwszy sklep na Pradze-Północ, działający pod kierownictwem Marii Rudlickiej. W 80. rocznicę tego wydarzenia,12 stycznia 1987 roku, na ścianie budynku odsłonięta została tablica pamiątkowa, ufundowana przez Radę Nadzorczą i Zarząd „Społem” W.S.S. Praga Północ w Warszawie.

 

Niektóre przedwojenne kamienice legły w gruzach, a w ich miejscu pojawiły się nowe budynki. Na szczęście, te które ocalały sukcesywnie poddaje się rewitalizacji.

 

Anna Tomasik