27 września w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego - unikatowej w skali Europy organizacji, która podczas II wojny światowej tworzyła struktury cywilne i wojskowe w okupowanej Polsce.

Pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej przy ul. Wiejskiej zgromadzili się kombatanci, przedstawiciele władz miasta i państwa, służby mundurowe oraz młodzież harcerska. Wspólnie oddali hołd ludziom, którzy w czasie wojny nie tylko walczyli z okupantem, ale także budowali podziemne państwo - z własną administracją, sądownictwem, szkolnictwem i prasą.

List od prezydenta m.st. Warszawy odczytał jego zastępca, Tomasz Mencina:

- Pamięć o Polskim Państwie Podziemnym to nie tylko wspomnienie bohaterstwa. To zobowiązanie. Do uczciwości w życiu publicznym. Do solidarności w obliczu kryzysów. Do budowania wspólnoty, która nie boi się trudnych decyzji, ale zawsze kieruje się dobrem obywateli. Niech dziedzictwo Polskiego Państwa Podziemnego będzie dla nas inspiracją - mówił.

Polskie Państwo Podziemne działało w latach 1939–1945 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów. Było fenomenem w historii okupowanej Europy - pomimo terroru i represji funkcjonowały podziemne instytucje państwowe, sądy i system edukacji. Blisko milion młodych ludzi korzystało z tajnego nauczania -  w samej Generalnej Guberni działało około 2 tys. szkół średnich, a 10 tys. osób ukończyło studia wyższe.

Nieodłączną częścią państwa podziemnego była działalność informacyjna i wydawnicza - przez lata wojny ukazało się ponad 1500 tytułów prasowych. Równolegle funkcjonowała Armia Krajowa - jego zbrojne ramię, które w 1944 roku liczyło już blisko 400 tys. żołnierzy. AK prowadziła akcje sabotażowe, dywersyjne i wywiadowcze, dając świadectwo niezłomności narodu w walce o wolność.

W uroczystościach wziął udział Janusz Komorowski, prezes zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Swoje wystąpienie rozpoczął od zacytowania wersów wiersza „Bagnet na broń” Władysława Broniewskiego, a następnie przypomniał cele i znaczenie Polskiego Państwa Podziemnego.

- Totalnej zagładzie społecznego i ekonomicznego życia pod okupacją Polacy odpowiedzieli totalnym oporem. W różnych formach. Bojowo poprzez działania Armii Krajowej i harcerzy z Szarych Szeregów, a także ideowo - poprzez tajne nauczanie, działalność informacyjną i budowanie wspólnoty - mówił Komorowski.

Uroczystości zakończyły się ekumeniczną modlitwą oraz złożeniem wieńców pod pomnikiem Armii Krajowej. Hołd bohaterom oddali przedstawiciele władz lokalnych i państwowych, organizacji kombatanckich, harcerskich i służb mundurowych.

fot. UM Warszawa