W samym centrum, na skrzyżowaniu ulic Krzysztofa Karasia i Mikołaja Kopernika, odbyło się uroczyste otwarcie skweru upamiętniającego Kazimierza Dejmka, legendarnego reżysera teatralnego oraz aktywnego działacza kultury. Wydarzenie to dopełniło decyzję Rady Warszawy sprzed półtora roku, integrując pamięć o wybitnym artyście z przestrzenią miejską sąsiadującą z Teatrem Polskim

Uroczystość stała się okazją do refleksji nad wielowymiarową osobowością Dejmka, który w opinii swoich współpracowników łączył bezkompromisowość z niezwykłą troską o aktora jako fundament każdego przedstawienia. W liście odczytanym przez wiceprezydent Warszawy, Aldonę Machnowską-Górę, podkreślono, że artysta ten był profesjonalistą oddanym swojej pracy, dzięki której potrafił stworzyć unikalną atmosferę sprzyjającą wybitnym dziełom scenicznym. Centralnym punktem ceremonii było symboliczne odsłonięcie popiersia reżysera, dłuta Maksymiliana Biskupskiego, które zostało przeniesione w nowe miejsce, aby jeszcze mocniej wpisywać postać mistrza w codzienność mieszkańców miasta. 

– Kochał teatr, ale nie kochał teatralności. Cenił sztukę, ale nie znosił sztuczności. Potrafił być twardy, bo traktował swoją pracę poważnie. I właśnie dlatego tak bardzo szanował aktorów, nie jako ozdobę spektaklu, lecz jako jego serce. I dziś otwieramy skwer jego imienia. To piękny gest, ale myślę, że Dejmek najbardziej ucieszyłby się z tego, że nie wspominamy go jako pomnik, ale jako człowieka. Człowiek z krwi i kości, mądry, czasem przekorny, czasem trudny, ale zawsze autentyczny. I dlatego cieszę się, że imię otrzymuje właśnie skwer, miejsce otwarte, miejsce spotkań, miejsce dla ludzi. Bo choć Kazimierz Dejmek należy do historii polskiego teatru, nigdy nie był człowiekiem zamkniętym w historii. Był obecny tu i teraz wśród ludzi i takim go chcemy pamiętać – wspominała wybitnego reżysera Anna Nehrebecka - Byczewska, przewodnicząca komisji ds. nazewnictwa miejskiego Rady m.st. Warszawy. 

Kazimierz Dejmek zapisał się w historii Polski nie tylko jako dyrektor najważniejszych warszawskich scen, w tym Teatru Narodowego, ale przede wszystkim jako twórca teatru zaangażowanego społecznie. Jego najsłynniejsza inscenizacja „Dziadów” Mickiewicza z 1967 roku stała się jednym z punktów zwrotnych w historii kraju, wywołując protesty w marcu 1968 roku. Reżyser zyskał uznanie dzięki odważnym interpretacjom klasyki, w których oszczędność formy łączyła się z głęboką dbałością o przekaz literacki. Wspomnienia wygłoszone przez Jana Englerta unaoczniły, jak wielki wpływ miał on na kolejne generacje ludzi teatru, ucząc ich rzemiosła, odpowiedzialności oraz pokory wobec sceny, która dla samego Dejmka była najważniejszym miejscem pracy i życia.

Nowo utworzony skwer ma pełnić funkcję czegoś znacznie więcej niż tylko miejsca pamięci. Dzięki swojemu położeniu oraz charakterowi, miejsce to zostało zaprojektowane jako otwarta przestrzeń spotkań, która sprzyja dialogowi między artystami, mieszkańcami stolicy a pasjonatami teatru. Symboliczne przeniesienie wizerunku mistrza do przestrzeni publicznej zapewnia, że wartości, którymi kierował się Dejmek w swojej pracy twórczej, pozostaną żywe w świadomości Warszawiaków przez kolejne lata.

fot. UM Warszawa